Acollida e adaptación á EF: rutinas de entrada e saída, normas consensuadas, hixiene e vestimenta, uso e coidado do material e dos espazos, xogos de presentación e activación.
Sesión tipo: 50 min (45 efectivos: FI 5' · FA 10' · LO 20' · VC 5' · Feedback 5')
Fío condutor. Chegamos a Primaria! Durante dúas semanas convertemos o pavillón na nosa casa: aprendemos como se entra e se sae, construímos entre todos as nosas normas, coñecemos e coidamos o material, e rematamos cunha gran festa de xogos. O panel da UD (cartel das normas + encargados) queda na parede todo o curso.
Criterios de avaliación da UD
Criterio
Texto
Instrumento
Mínimo de consecución
Peso
CA1.6
Respectar as normas consensuadas, así como as regras de xogo, e actuar desde os parámetros da deportividade, aceptando as características e os niveis dos participantes.
Respecta, con apoio, algunha norma ou regra do xogo e acepta aos demais participantes.
25 %
CA1.7
Participar nas prácticas motrices cotiás, comezando a desenvolver habilidades sociais de acollida, inclusión, axuda e cooperación; iniciándose na resolución de conflitos persoais mediante o diálogo e mostrando un compromiso activo fronte ás actuacións contrarias á convivencia.
Amosa, con apoio, algunha conduta de axuda ou cooperación nas prácticas motrices cotiás.
20 %
CA1.2
Explorar as posibilidades da propia motricidade a través do xogo, aplicando en distintas situacións cotiás medidas básicas de coidado da saúde persoal a través da hixiene corporal e da educación postural.
Asemblea en círculo no centro do pavillón: presentación do mestre e da área (que imos facer en EF e por que nos movemos).
Rutinas de entrada e saída: como vimos da aula, onde deixamos as chaquetas, onde nos sentamos ao chegar.
Sinal de atención: man arriba + conta atrás 5-4-3-2-1 → todos sentados e en silencio. Ensaiámolo dúas veces como xogo.
FA · Animación
«O tren dos nomes»: desprazamento libre polo espazo; ao son do pandeiro formamos trens de 3-4 dicindo o noso nome ao engancharnos.
Pilla suave «Pilla-abrazos»: quen se abraza en parella non pode ser pillado (máximo 3 segundos de abrazo).
LO · Logro de obxectivos
«A pelota que saúda»: en círculo, pasamos o balón dicindo o propio nome; segunda rolda dicindo o nome de quen o recibe.
«Buscamos parella»: movémonos libremente; o pandeiro marca un número e agrupámonos así de rápido (2, 3, 4...).
Exploración guiada do pavillón: percorrido en tren polas zonas (onde se xoga, onde non se pode ir, onde está o material) descubrindo cada espazo.
VC · Volta á calma
«A pluma viaxeira»: sentados en círculo, pasamos unha pluma soprando suave; quen a recibe inspira fondo e sopra.
Rutina de hixiene: lavar as mans e beber auga antes de volver á aula. Explicamos por que (moito mellor despois de suar).
Feedback / peche: Diálogo breve en asemblea: que fixemos hoxe? que foi o que máis vos gustou? Presentamos o panel da UD que iremos enchendo.
G1 · Identificaparticipa nos xogos de presentación e recoñece o sinal de atención con axuda dun compañeiro-guía.
G2 · Empregaresponde ao sinal de atención e segue as rutinas de entrada e saída cando o mestre as lembra.
G3 · Xustifica/creaexplica para que serve o sinal de atención e propón un xogo de presentación novo.
Avaliación na sesión (CA1.7 · CA2.2): Rexistro anecdótico das condutas de acollida (CA1.7) e primeira observación de quen distingue os momentos de activación e calma (CA2.2).
Sesión 2
As nosas normas de ouro
Consensuar as normas da clase de EF e vivenciar por que fan falta; iniciar os hábitos de hixiene e postura.
Material: cartolina grande (cartel das normas), pinturas de dedos ou rotuladores, pelotas brandas (1 por parella), picas ou conos para o semáforo
Repaso das rutinas da sesión 1 (entrada, sinal de atención).
Presentamos o reto do día: construír entre todos «As nosas 5 normas de ouro» da clase de EF.
FA · Animación
Rutina de activación con canción: mobilizamos nuca, ombros, brazos, cintura, xeonllos e nocellos imitando ao mestre.
Pilla «Stop-saúdo»: para salvarte dis «stop» e quedas en estatua; sálvate un compañeiro dándoche a man e dicindo o teu nome.
LO · Logro de obxectivos
«O semáforo»: correr libremente; cono verde = movémonos, amarelo = camiñamos amodo, vermello = estatua. Asociamos respectar os sinais con respectar as normas.
«E se xogamos sen normas?»: xogamos 2 minutos a un xogo coñecido sen ningunha regra (experiencia guiada e segura) → paramos e dialogamos: funcionou? divertímonos?
Asemblea de normas: entre todos propoñemos e escollemos as 5 normas de ouro (escoitar, coidar aos compañeiros, coidar o material, participar, resolver falando). O mestre escríbeas no cartel con debuxos.
VC · Volta á calma
Masaxe por parellas cunha pelota branda polas costas do compañeiro, a modo, con música suave.
Repaso postural: como sentamos ben na asemblea (costas dereitas) e rutina de hixiene ao rematar.
Feedback / peche: Cada neno/a asina o cartel das normas pintando a súa man ou escribindo o seu nome: as normas son nosas, non do mestre.
G1 · Identificarecoñece no cartel algunha das normas de ouro sinalándoa cando se lle pregunta.
G2 · Empregacumpre as normas durante os xogos cando o mestre ou un compañeiro llas lembra.
G3 · Xustifica/creaexplica por que fai falta unha norma concreta e propón unha norma nova para a lista.
Avaliación na sesión (CA1.6 · CA1.2): Escala de observación do respecto ás normas nos xogos (CA1.6) e primeiros hábitos de hixiene e postura, con diálogo dirixido (CA1.2).
Sesión 3
Coidamos o material e os espazos
Coñecer o material de EF, como se pide, se usa e se recolle; coidar as instalacións.
Material: aros, cordas, pelotas variadas, conos, colas de raposo (panos), caixas ou bancos para clasificar
Visita ao almacén de material: que hai, como se pide e por que cada cousa ten o seu sitio.
Norma de ouro do material (do cartel da sesión 2): úsase para xogar, non para estragar; e recóllese entre todos.
FA · Animación
Rutina de activación xa coñecida (canción da sesión 2), cada vez con menos axuda do mestre.
Pilla «Rabos»: todos cunha cola de raposo no pantalón; hai que roubar colas sen que rouben a nosa. Quen queda sen cola fai 3 saltos de estrela e volve entrar.
LO · Logro de obxectivos
Circuíto de estacións co material presentado: 1) aros (saltar dentro-fóra), 2) cordas (camiñar por riba como funambulistas), 3) pelotas (rodar e perseguir), 4) conos (zigzag). Rotación ao sinal do pandeiro.
«Cada cousa no seu sitio»: reto cooperativo de recollida; por equipos, clasificamos todo o material no seu lugar do almacén antes de que remate a música. Repetimos mellorando o noso propio tempo (sen competir entre equipos).
VC · Volta á calma
«Estatuas que respiran»: de pé e logo sentados, inspiramos inchando a barriga e soltamos o aire amodo.
Repaso postural: como se levanta unha caixa de material (dobrar xeonllos, costas dereitas) e rutina de hixiene.
Feedback / peche: Nomeamos os primeiros «gardiáns do material» da semana (rotativo, por parellas) e colgamos os seus nomes no panel da UD.
G1 · Identificarecoñece o lugar de cada material no almacén e colócao con axuda do compañeiro gardián.
G2 · Empregausa o material correctamente nas estacións e axuda a recollelo ao sinal sen que llo pidan dúas veces.
G3 · Xustifica/creaexplica por que se recolle o material e propón unha norma sinxela para coidalo mellor.
Avaliación na sesión (CA6.5 · CA2.2): Lista de cotexo na recollida do material e uso dos espazos (CA6.5); observación de quen participa e distingue activación e volta á calma (CA2.2).
Sesión 4
A gran festa da benvida
Aplicar con autonomía as rutinas, normas e hábitos aprendidos nunha sesión de xogos elixidos polo grupo; pechar a UD e avaliar.
Material: o material dos xogos elixidos polo grupo, paracaídas (se está dispoñible), música e altofalante, tarxetas de caras (verde-amarela-vermella) para a autoavaliación
Repaso co panel da UD: rutinas, sinal de atención, as 5 normas de ouro e os gardiáns do material.
Presentamos a «festa dos xogos»: hoxe mandan os xogos favoritos que votamos entre todos.
FA · Animación
Quecemento case autónomo: os nenos e nenas van propoñendo os movementos da rutina e o mestre só acompaña.
A pilla favorita do grupo (elixida por votación rápida a man alzada entre as tres xogadas na UD).
LO · Logro de obxectivos
Os 2-3 xogos favoritos das sesións anteriores, elixidos por votación na aula o día antes.
Reto cooperativo final co paracaídas (ou cun aro xigante humano se non hai): a onda, o cogomelo e a agachada baixo o paracaídas — toda a clase xunta para pechar a benvida.
VC · Volta á calma
Relaxación con música suave: deitados, pechamos os ollos e imaxinamos o mellor momento destas dúas semanas.
Diálogo dirixido de avaliación: para que serven os xogos do principio (activar o corpo)? e os do final (volver á calma)? que facemos ao rematar (hixiene)?
Feedback / peche: Autoavaliación con tarxetas de caras: cumprín as normas? axudei aos compañeiros? coidei o material? Cada un amosa a súa cor e quen quere explica por que. Peche da UD: o panel queda na parede para todo o curso.
G1 · Identificasinala coa tarxeta de cor como o fixo e recoñece, con axuda, un momento no que cumpriu unha norma.
G2 · Empregaaplica rutinas, normas e hábitos durante toda a festa con recordatorios puntuais.
G3 · Xustifica/creaexplica coa tarxeta por que se pon esa cor e para que serve activarse ao principio e calmarse ao final.
Avaliación na sesión (CA1.6 · CA1.7 · CA1.2 · CA2.2 · CA6.5): Sesión de rexistro final: péchanse os instrumentos dos 5 criterios da UD (escalas de observación, rexistro anecdótico e listas de cotexo) coa evidencia da autoavaliación e do diálogo dirixido.
Desenvolvemento das sesións da UD1 'Benvidos ao pavillón!' (4 sesións). Modelo de sesión FI·FA·LO·VC + Feedback [confirmar co novo centro se se mantén este modelo]. Multinivel: Identifica (G1) · Emprega (G2) · Xustifica/crea (G3).