Decreto 155/2022, do 15 de setembro · Estruturada segundo os 8 apartados do
manual de PROENS
1 · Introdución
Esta programación didáctica desenvolve a área de Educación Física para 1º de Educación Primaria no [CENTRO] de [LOCALIDADE] durante o curso 2026/2027, ao abeiro do Decreto 155/2022, do 15 de setembro, polo que se establecen a ordenación e o currículo da educación primaria na Comunidade Autónoma de Galicia.
[PENDENTE: contexto do centro] — características da contorna, das instalacións dispoñibles para a práctica motriz e do grupo de 1º (nº de alumnos, informes de Educación Infantil, ACNEAE).
O alumnado de 1º (6-7 anos) atópase nun momento evolutivo decisivo para a área: percibe de xeito global e sincrético, precisa manipular e vivenciar para aprender, mantén a atención en períodos curtos e ten no xogo a súa actividade motriz natural. É a etapa na que se estrutura o esquema corporal e se define a lateralidade, polo que estes contidos constitúen o núcleo da programación, sempre desde formulacións globais e lúdicas: as capacidades físicas trabállanse de maneira integrada a través do xogo, nunca de forma analítica. A área contribúe ademais a asentar hábitos de vida activa e saudable, a educación emocional no xogo e a convivencia desde as primeiras rutinas escolares.
2 · Obxectivos da área e contribución ás competencias clave
O Decreto 155/2022 establece para a área cinco obxectivos (OBX1-OBX5), equivalentes ás competencias específicas da normativa estatal, que se toman de xeito literal. A súa contribución ás competencias clave concrétase a través dos descritores operativos do perfil de saída que se indican en cada obxectivo.
OBX1. Adoptar un estilo de vida activo e saudable, practicando regularmente actividades físicas e deportivas e adoptando comportamentos que potencien a saúde física, mental e social, así como medidas de responsabilidade individual e colectiva durante a práctica motriz para interiorizar e integrar hábitos de actividade física sistemática que contribúan ao benestar.
Descritores do perfil de saída: STEM2 · STEM5 · CPSAA2 · CPSAA5 · CE3
OBX2. Adaptar os elementos propios do esquema corporal, as capacidades físicas, perceptivo-motrices e coordinativas, así como as habilidades e as destrezas motrices, aplicando procesos de percepción, decisión e execución adecuados á lóxica interna e aos obxectivos de diferentes situacións, para dar resposta ás demandas de proxectos motores e de prácticas motrices con distintas finalidades en contextos da vida diaria.
Descritores do perfil de saída: STEM1 · CD3 · CPSAA4 · CPSAA5
OBX3. Desenvolver procesos de autorregulación e interacción no marco da práctica motriz, con actitude empática e inclusiva, facendo uso de habilidades sociais e actitudes de cooperación, respecto, traballo en equipo e deportividade, con independencia das diferenzas etnoculturais, sociais, de xénero e de habilidade dos participantes, para contribuír á convivencia social e ao compromiso ético nos diferentes espazos en que se participa.
Descritores do perfil de saída: CCL1 · CCL5 · CPSAA1 · CPSAA3 · CPSAA5 · CC2 · CC3
OBX4. Recoñecer e practicar diferentes manifestacións lúdicas, físico-deportivas e artístico-expresivas propias da cultura motriz, valorando a súa influencia e as súas achegas estéticas e creativas á cultura tradicional e contemporánea, para integralas nas situacións motrices que se utilizan regularmente na vida cotiá.
Descritores do perfil de saída: CP3 · CC3 · CCEC1 · CCEC2 · CCEC3 · CCEC4
OBX5. Valorar diferentes medios naturais e urbanos como contextos de práctica motriz, interactuando con eles, comprendendo a importancia da súa conservación desde un enfoque sustentable e adoptando medidas de responsabilidade individual durante a práctica de xogos, de actividades físico-deportivas e de ocio, para realizar unha práctica eficiente e respectuosa coa contorna e participar no seu coidado e mellora.
Descritores do perfil de saída: STEM5 · CC2 · CC4 · CE1 · CE3
3 · Unidades didácticas: secuenciación, temporización e avaliación
A secuencia organízase en 12 unidades didácticas secuenciais cun total de 70 sesións (2 sesións semanais; estimación pendente de axuste ao calendario oficial 26-27). A progresión segue a lóxica evolutiva dos 6-7 anos: primeiro o coñecemento e control do propio corpo (esquema corporal, lateralidade, percepción), despois as capacidades perceptivo-motrices (equilibrio, orientación, ritmo, expresión) e por último as habilidades motrices básicas e o xogo compartido, pechando o curso na contorna próxima cos xogos populares galegos. A suma dos pesos das UD é do 100 % e cada peso responde á relevancia do traballado.
Os criterios transversais de curso (hixiene e hábitos saudables, normas e emocións no xogo) trabállanse en todas as sesións, pero avalíanse con peso nas UD indicadas no reparto, contextualizados desde o bloque de saberes correspondente.
Acollida e adaptación á EF: rutinas de entrada e saída, normas consensuadas, hixiene e vestimenta, uso e coidado do material e dos espazos, xogos de presentación e activación.
2
O meu corpo ponse en marcha
1º
7
9 %
Esquema corporal: coñecemento e conciencia das partes do corpo, educación postural, respiración e relaxación a través do xogo.
3
Dereita e esquerda
1º
7
9 %
Lateralidade: descubrimento do lado dominante e proxección da lateralidade no espazo (en si mesmo e nos obxectos), mediante xogos e retos motores.
4
Sentidos espertos
1º
6
8 %
Percepción sensorial e corporal: xogos sensoriais (vista, oído, tacto), discriminación e memoria perceptiva ao servizo do movemento, e primeiras emocións no xogo.
5
Equilibristas
2º
6
9 %
Equilibrio estático e dinámico: posturas, desprazamentos sobre liñas e bancos, alturas seguras e retos de equilibrio individuais e por parellas.
6
Onde estou?
2º
6
9 %
Orientación espacial: nocións topolóxicas básicas (arriba-abaixo, diante-detrás, dentro-fóra, preto-lonxe) aplicadas a desprazamentos e xogos de orientación no espazo próximo.
7
Ao ritmo!
2º
6
8 %
Percepción espazo-temporal e ritmo: axuste do movemento a ritmos sinxelos, velocidades e traxectorias; xogos rítmico-musicais.
8
O corpo conta contos
2º
6
9 %
Expresión corporal: xesto, mímica, dramatización de contos e personaxes, bailes sinxelos e exploración das posibilidades expresivas do corpo e do movemento.
9
Lanzo, boto e recibo
3º
6
9 %
Habilidades manipulativas: lanzamentos, recepcións, botes e golpeos con distintos móbiles; coordinación óculo-manual e óculo-pédica.
10
Saltamos e xiramos
3º
6
9 %
Coordinación dinámica xeral: desprazamentos variados, saltos, xiros e cuadrupedias en circuítos e retos motores cooperativos (proxecto motor colectivo).
11
Xogamos xuntos
3º
5
8 %
Xogo cooperativo e convivencia: xogos de axuda e cooperación, xestión de emocións, resolución de conflitos mediante o diálogo e referentes deportivos de ambos os xéneros.
12
Xogos de aquí: patio e natureza
3º
5
7 %
Xogos populares e tradicionais galegos e actividades lúdico-recreativas seguras na contorna próxima (patio, medio natural e urbano), con educación viaria e coidado da contorna.
Totais
70
100 %
Peso de cada UD na cualificación final (cor por trimestre). Suma: 100 %. As UD con ligazón teñen o desenvolvemento completo das sesións: preme no título para abrilo.
3.2 e 3.3 · Reparto de criterios por UD coa tríada (instrumento · mínimo · peso)
Para cada criterio avaliado en cada UD concrétase a tríada que exixe PROENS: instrumento de recollida de evidencias, mínimo de consecución (aprendizaxe imprescindible para superar o criterio, redactado sen umbrais numéricos) e peso orientativo na cualificación da UD (a suma por UD é sempre 100). A graduación en tres graos (G1-G2-G3) que acompaña cada criterio é unha adaptación de aula sen carácter normativo, que serve para deseñar indicadores e equilibrar as tarefas.
Respectar as normas consensuadas, así como as regras de xogo, e actuar desde os parámetros da deportividade, aceptando as características e os niveis dos participantes.
Instrumento: Escala de observación da deportividade e o respecto das regras.
Mínimo de consecución: Respecta, con apoio, algunha norma ou regra do xogo e acepta aos demais participantes.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, con apoio, algunha norma ou regra dun xogo e un comportamento de deportividade (saudar, aceptar o resultado).
G2 — Xestiona con apoio o cumprimento das regras do xogo e acepta xogar con compañeiros de distintos niveis.
G3 — Regula con autonomía o seu comportamento segundo as regras e actúa con deportividade aínda perdendo.
CA1.7Táboa de indicadoresactitudinal20 %
Participar nas prácticas motrices cotiás, comezando a desenvolver habilidades sociais de acollida, inclusión, axuda e cooperación; iniciándose na resolución de conflitos persoais mediante o diálogo e mostrando un compromiso activo fronte ás actuacións contrarias á convivencia.
Instrumento: Rexistro anecdótico das habilidades sociais durante as sesións.
Mínimo de consecución: Amosa, con apoio, algunha conduta de axuda ou cooperación nas prácticas motrices cotiás.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, con apoio, algunha conduta de axuda ou acollida nas prácticas cotiás (recibir a un compañeiro, compartir o material).
G2 — Xestiona con apoio guiado a súa participación mostrando axuda e cooperación, e comeza a usar palabras para resolver un desacordo sinxelo.
G3 — Regula con autonomía condutas de acollida e axuda e amosa, de palabra ou cun exemplo, rexeitamento ás actuacións contrarias á convivencia.
CA1.2Táboa de indicadorescognitivo20 %
Explorar as posibilidades da propia motricidade a través do xogo, aplicando en distintas situacións cotiás medidas básicas de coidado da saúde persoal a través da hixiene corporal e da educación postural.
Instrumento: Escala de observación durante a sesión, con apoio de diálogo dirixido sobre hixiene e postura.
Mínimo de consecución: Aplica, con axuda, algún hábito sinxelo de hixiene ou de postura despois de xogar.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio visual, algún hábito de hixiene tras xogar (lavar as mans, beber auga) e algunha postura correcta (sentar dereito).
G2 — Emprega, nos xogos da aula, algún hábito de hixiene e unha postura coidada cando o mestre llo lembra.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou exemplo, por que convén coidar a hixiene e a postura despois de moverse.
CA2.2Táboa de indicadorescognitivo20 %
Participar en xogos de activación e volta á calma, recoñecendo a súa utilidade para adaptar o corpo á actividade física e evitar lesións.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) ao inicio e ao final da sesión.
Mínimo de consecución: Participa, con axuda, nos xogos de activación ou de volta á calma ao inicio ou ao final da sesión.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, os xogos de activación e os de volta á calma e diferénciaos entre si.
G2 — Emprega de forma axeitada os xogos de activación e de volta á calma segundo o momento da sesión.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou de palabra, para que serve activar o corpo ou volver á calma.
CA6.5Táboa de indicadoresactitudinal15 %
Utilizar de forma adecuada o material, as instalacións e os espazos nos que se realizan as actividades físicas, axudando a mantelos en bo estado.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) na recollida do material e do espazo.
Mínimo de consecución: Utiliza, con apoio, o material e os espazos de forma adecuada e axuda a recollelos.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, con apoio, o uso correcto do material e dos espazos da práctica motriz (recoller, non estragar).
G2 — Xestiona con apoio o uso axeitado do material e dos espazos, axudando a recollelos ao rematar a actividade.
G3 — Regula con autonomía o coidado do material e das instalacións e propón unha norma sinxela para mantelos en bo estado.
UD2 · O meu corpo ponse en marcha1º trim · 7 sesións · peso 9 %
CA3.2Táboa de indicadorescognitivo30 %
Explorar as posibilidades da propia motricidade a través do xogo, aplicando en distintas situacións cotiás medidas básicas de coidado da saúde persoal a través da hixiene corporal e da educación postural.
Instrumento: Escala de observación (observación directa en situación motriz).
Mínimo de consecución: Explora, con axuda, algunha posibilidade do seu corpo (correr, saltar) nun xogo sinxelo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algunha posibilidade do seu corpo no xogo (correr, saltar, xirar, lanzar).
G2 — Emprega distintas partes e posibilidades do seu corpo nos xogos propostos, coidando a postura ao moverse.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, que parte do corpo empregou para resolver un reto motor.
CA2.1Táboa de indicadorescognitivo25 %
Explorar as posibilidades da propia motricidade a través do xogo, aplicando en distintas situacións cotiás medidas básicas de coidado da saúde persoal a través da hixiene corporal e da educación postural.
Instrumento: Escala de observación da preparación (vestimenta, hixiene) ao inicio da sesión.
Mínimo de consecución: Recoñece, con axuda, que hai que prepararse (roupa axeitada, hixiene) antes de xogar.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, a roupa e o calzado axeitados para moverse e algún hábito de hixiene antes ou despois de xogar.
G2 — Emprega, nos xogos da aula, unha vestimenta cómoda e algún hábito de hixiene relacionado coa preparación da práctica.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou exemplo, por que convén prepararse (roupa, hixiene) antes de moverse.
CA2.5Táboa de indicadorescognitivo25 %
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Escala de observación durante os xogos de activación e volta á calma.
Mínimo de consecución: Diferencia, con axuda, un movemento rápido dun amodo durante o quecemento.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, se un movemento no quecemento é rápido ou amodo, forte ou suave.
G2 — Emprega eses compoñentes (velocidade, intensidade) para axustar o seu esforzo durante a activación e a volta á calma.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, por que o quecemento é máis intenso ca a volta á calma.
CA1.5Táboa de indicadoresactitudinal20 %
Identificar as emocións que se producen durante o xogo, tentando xestionalas e gozando da actividade física.
Instrumento: Diana de autoavaliación emocional durante a sesión.
Mínimo de consecución: Nomea, con apoio, unha emoción que sente ao xogar e tenta calmarse coa axuda do mestre.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece e nomea, con apoio de imaxes, algunha emoción que sente durante o xogo (alegría, medo, ilusión).
G2 — Xestiona con apoio guiado esa emoción durante a actividade (respirar, agardar) e goza de seguir xogando.
G3 — Regula con autonomía algunha emoción sinxela no xogo e amosa, de palabra ou cun debuxo, que fai para sentirse mellor.
UD3 · Dereita e esquerda1º trim · 7 sesións · peso 9 %
CA3.3Táboa de indicadorescognitivo40 %
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Escala de observación (observación directa en situación motriz).
Mínimo de consecución: Emprega, con axuda, algunha noción básica de esquema corporal ou de espazo nun reto motor sinxelo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, nocións básicas de espazo (arriba-abaixo, preto-lonxe, dereita-esquerda) e partes do seu corpo implicadas nun movemento.
G2 — Emprega, de forma lúdica, o equilibrio, a coordinación e as nocións espazo-temporais para resolver pequenos retos motores.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, como conseguiu manter o equilibrio ou coordinar un movemento, ou inventa un reto parecido para practicalo.
CA3.2Táboa de indicadorescognitivo25 %
Explorar as posibilidades da propia motricidade a través do xogo, aplicando en distintas situacións cotiás medidas básicas de coidado da saúde persoal a través da hixiene corporal e da educación postural.
Instrumento: Escala de observación (observación directa en situación motriz).
Mínimo de consecución: Explora, con axuda, algunha posibilidade do seu corpo (correr, saltar) nun xogo sinxelo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algunha posibilidade do seu corpo no xogo (correr, saltar, xirar, lanzar).
G2 — Emprega distintas partes e posibilidades do seu corpo nos xogos propostos, coidando a postura ao moverse.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, que parte do corpo empregou para resolver un reto motor.
CA2.4Táboa de indicadorescognitivo20 %
Adoptar decisións en contextos de práctica motriz de maneira axustada segundo as circunstancias.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) ao organizar o material e o espazo de xogo.
Mínimo de consecución: Escolle, con axuda, un material ou un espazo axeitado para unha actividade sinxela.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, que hai que escoller algo (o material, o espazo, o xeito de xogar) antes de comezar unha actividade.
G2 — Emprega decisións axeitadas ao organizar unha actividade sinxela (escoller o material ou o lugar) segundo o que se propón.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, por que escolleu ese material ou ese espazo para xogar.
CA1.3Táboa de indicadoresactitudinal15 %
Coñecer os valores positivos que fomenta a práctica motriz compartida recoñecendo, vivenciando e gozando os seus beneficios en contextos variados e inclusivos e respectando a todos os participantes independentemente das súas características individuais.
Instrumento: Diana de autoavaliación e escala de observación da convivencia nos xogos compartidos.
Mínimo de consecución: Participa en xogos compartidos e respecta, con apoio do mestre, aos compañeiros e compañeiras.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, con apoio, algún beneficio de xogar acompañado (divertirse, axudarse) e nomea aos compañeiros e compañeiras coas que xoga.
G2 — Xestiona con apoio a súa participación en xogos compartidos, respectando a todas as persoas independentemente das súas características.
G3 — Regula con autonomía o seu comportamento en xogos compartidos e amosa, de palabra ou cun exemplo, por que está ben xogar respectando a todos.
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Escala de observación durante os xogos de activación e volta á calma.
Mínimo de consecución: Diferencia, con axuda, un movemento rápido dun amodo durante o quecemento.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, se un movemento no quecemento é rápido ou amodo, forte ou suave.
G2 — Emprega eses compoñentes (velocidade, intensidade) para axustar o seu esforzo durante a activación e a volta á calma.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, por que o quecemento é máis intenso ca a volta á calma.
CA2.4Táboa de indicadorescognitivo25 %
Adoptar decisións en contextos de práctica motriz de maneira axustada segundo as circunstancias.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) ao organizar o material e o espazo de xogo.
Mínimo de consecución: Escolle, con axuda, un material ou un espazo axeitado para unha actividade sinxela.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, que hai que escoller algo (o material, o espazo, o xeito de xogar) antes de comezar unha actividade.
G2 — Emprega decisións axeitadas ao organizar unha actividade sinxela (escoller o material ou o lugar) segundo o que se propón.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, por que escolleu ese material ou ese espazo para xogar.
CA1.5Táboa de indicadoresactitudinal20 %
Identificar as emocións que se producen durante o xogo, tentando xestionalas e gozando da actividade física.
Instrumento: Diana de autoavaliación emocional durante a sesión.
Mínimo de consecución: Nomea, con apoio, unha emoción que sente ao xogar e tenta calmarse coa axuda do mestre.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece e nomea, con apoio de imaxes, algunha emoción que sente durante o xogo (alegría, medo, ilusión).
G2 — Xestiona con apoio guiado esa emoción durante a actividade (respirar, agardar) e goza de seguir xogando.
G3 — Regula con autonomía algunha emoción sinxela no xogo e amosa, de palabra ou cun debuxo, que fai para sentirse mellor.
CA2.3Táboa de indicadoresactitudinal20 %
Coñecer os valores positivos que fomenta a práctica motriz compartida recoñecendo, vivenciando e gozando os seus beneficios en contextos variados e inclusivos e respectando a todos os participantes independentemente das súas características individuais.
Instrumento: Escala de observación da colaboración na organización do material e do espazo.
Mínimo de consecución: Colabora, con apoio, en preparar ou repartir o material xunto cos compañeiros.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, con apoio, algún valor de organizar e preparar xuntos a actividade (repartir o material, axudarse a colocalo).
G2 — Xestiona con apoio a súa participación na preparación conxunta da actividade, compartindo o material cos compañeiros.
G3 — Regula con autonomía a súa colaboración na organización da práctica e amosa, de palabra, por que é bo preparar as cousas entre todos.
UD5 · Equilibristas2º trim · 6 sesións · peso 9 %
CA3.3Táboa de indicadorescognitivo40 %
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Escala de observación (observación directa en situación motriz).
Mínimo de consecución: Emprega, con axuda, algunha noción básica de esquema corporal ou de espazo nun reto motor sinxelo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, nocións básicas de espazo (arriba-abaixo, preto-lonxe, dereita-esquerda) e partes do seu corpo implicadas nun movemento.
G2 — Emprega, de forma lúdica, o equilibrio, a coordinación e as nocións espazo-temporais para resolver pequenos retos motores.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, como conseguiu manter o equilibrio ou coordinar un movemento, ou inventa un reto parecido para practicalo.
CA2.1Táboa de indicadorescognitivo20 %
Explorar as posibilidades da propia motricidade a través do xogo, aplicando en distintas situacións cotiás medidas básicas de coidado da saúde persoal a través da hixiene corporal e da educación postural.
Instrumento: Escala de observación da preparación (vestimenta, hixiene) ao inicio da sesión.
Mínimo de consecución: Recoñece, con axuda, que hai que prepararse (roupa axeitada, hixiene) antes de xogar.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, a roupa e o calzado axeitados para moverse e algún hábito de hixiene antes ou despois de xogar.
G2 — Emprega, nos xogos da aula, unha vestimenta cómoda e algún hábito de hixiene relacionado coa preparación da práctica.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou exemplo, por que convén prepararse (roupa, hixiene) antes de moverse.
CA2.4Táboa de indicadorescognitivo20 %
Adoptar decisións en contextos de práctica motriz de maneira axustada segundo as circunstancias.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) ao organizar o material e o espazo de xogo.
Mínimo de consecución: Escolle, con axuda, un material ou un espazo axeitado para unha actividade sinxela.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, que hai que escoller algo (o material, o espazo, o xeito de xogar) antes de comezar unha actividade.
G2 — Emprega decisións axeitadas ao organizar unha actividade sinxela (escoller o material ou o lugar) segundo o que se propón.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, por que escolleu ese material ou ese espazo para xogar.
CA6.5Táboa de indicadoresactitudinal20 %
Utilizar de forma adecuada o material, as instalacións e os espazos nos que se realizan as actividades físicas, axudando a mantelos en bo estado.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) na recollida do material e do espazo.
Mínimo de consecución: Utiliza, con apoio, o material e os espazos de forma adecuada e axuda a recollelos.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, con apoio, o uso correcto do material e dos espazos da práctica motriz (recoller, non estragar).
G2 — Xestiona con apoio o uso axeitado do material e dos espazos, axudando a recollelos ao rematar a actividade.
G3 — Regula con autonomía o coidado do material e das instalacións e propón unha norma sinxela para mantelos en bo estado.
UD6 · Onde estou?2º trim · 6 sesións · peso 9 %
CA3.3Táboa de indicadorescognitivo30 %
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Escala de observación (observación directa en situación motriz).
Mínimo de consecución: Emprega, con axuda, algunha noción básica de esquema corporal ou de espazo nun reto motor sinxelo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, nocións básicas de espazo (arriba-abaixo, preto-lonxe, dereita-esquerda) e partes do seu corpo implicadas nun movemento.
G2 — Emprega, de forma lúdica, o equilibrio, a coordinación e as nocións espazo-temporais para resolver pequenos retos motores.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, como conseguiu manter o equilibrio ou coordinar un movemento, ou inventa un reto parecido para practicalo.
CA6.2Táboa de indicadorescognitivo25 %
Adoptar decisións en contextos de práctica motriz de maneira axustada segundo as circunstancias.
Instrumento: Escala de observación (observación directa durante o xogo).
Mínimo de consecución: Toma, con axuda, unha decisión sinxela cando cambia algo no espazo ou nos compañeiros.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algún cambio na actividade (o espazo, o material, os compañeiros) que require unha decisión.
G2 — Emprega unha decisión axeitada cando cambia algo do espazo, do material ou dos compañeiros na actividade.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, por que tomou esa decisión cando cambiou a situación.
CA3.1Táboa de indicadorescognitivo25 %
Identificar os desprazamentos activos como práctica saudable, coñecendo os seus beneficios físicos para o establecemento dun estilo de vida activo.
Instrumento: Escala de observación (observación directa) en circuítos e percorridos.
Mínimo de consecución: Emprega, con axuda, algunha forma de desprazamento (andar, correr, saltar) para superar un percorrido sinxelo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, distintas formas de desprazarse (andar, correr, saltar, reptar) para resolver un percorrido sinxelo.
G2 — Emprega a forma de desprazamento máis axeitada para superar un obstáculo ou percorrido proposto.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, por que escolleu ese xeito de desprazarse para resolver o reto.
CA1.1Táboa de indicadorescognitivo20 %
Identificar os desprazamentos activos como práctica saudable, coñecendo os seus beneficios físicos para o establecemento dun estilo de vida activo.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) durante xogos de desprazamento na aula e no patio.
Mínimo de consecución: Identifica algún desprazamento activo (andar, correr) e recoñece que é bo para a saúde.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio visual, os desprazamentos activos (andar, correr, ir en bicicleta ou patinete) e diferénciaos de ir sentado en coche ou en carriño.
G2 — Emprega desprazamentos activos nos xogos e traxectos da aula e relaciona movérense con sentirse mellor.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou de palabra, por que un desprazamento activo é máis saudable ca un pasivo.
UD7 · Ao ritmo!2º trim · 6 sesións · peso 8 %
CA3.4Táboa de indicadorescognitivo35 %
Adaptar os distintos usos comunicativos da corporalidade e as súas manifestacións a diferentes ritmos e contextos expresivos.
Instrumento: Escala de observación (observación directa en situación motriz).
Mínimo de consecución: Resolve, con axuda, unha situación motriz sinxela empregando un xesto ou movemento adaptado a un ritmo dado.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, que o corpo pode comunicar algo (un xesto, unha postura) mentres resolve un xogo motor.
G2 — Emprega xestos e movementos sinxelos adaptados a un ritmo para resolver unha situación motriz expresiva proposta.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou inventando un xesto propio, como comunicou unha idea sinxela co corpo.
CA2.7Táboa de indicadorescognitivo30 %
Adaptar os distintos usos comunicativos da corporalidade e as súas manifestacións a diferentes ritmos e contextos expresivos.
Instrumento: Escala de observación durante a actividade expresiva.
Mínimo de consecución: Participa, con axuda, empregando algún xesto sinxelo, nunha actividade expresiva organizada na aula.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, que se pode comunicar algo co corpo (un xesto, un movemento) ao preparar unha actividade expresiva.
G2 — Emprega xestos e movementos sinxelos para participar na actividade expresiva organizada na aula.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou amosándoo, que xesto escolleu para comunicar unha idea sinxela.
CA5.1Táboa de indicadorescognitivo20 %
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Escala de observación durante a posta en práctica de xogos e bailes populares.
Mínimo de consecución: Segue, con axuda, o ritmo básico dun xogo ou baile popular sinxelo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, se o ritmo dun xogo ou baile popular é rápido ou amodo, forte ou suave.
G2 — Emprega ese ritmo e intensidade ao participar nun xogo ou baile tradicional da súa contorna.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, como cambiou o ritmo ou a intensidade nun baile ou xogo popular.
CA2.2Táboa de indicadorescognitivo15 %
Participar en xogos de activación e volta á calma, recoñecendo a súa utilidade para adaptar o corpo á actividade física e evitar lesións.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) ao inicio e ao final da sesión.
Mínimo de consecución: Participa, con axuda, nos xogos de activación ou de volta á calma ao inicio ou ao final da sesión.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, os xogos de activación e os de volta á calma e diferénciaos entre si.
G2 — Emprega de forma axeitada os xogos de activación e de volta á calma segundo o momento da sesión.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou de palabra, para que serve activar o corpo ou volver á calma.
UD8 · O corpo conta contos2º trim · 6 sesións · peso 9 %
CA5.3Táboa de indicadorescognitivo25 %
Adaptar os distintos usos comunicativos da corporalidade e as súas manifestacións a diferentes ritmos e contextos expresivos.
Instrumento: Escala de observación da expresión corporal durante a posta en práctica.
Mínimo de consecución: Adapta, con axuda, algún xesto sinxelo a un ritmo musical para expresar unha emoción.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica e imita, con apoio, xestos ou posturas sinxelas que expresan unha emoción (alegría, medo, saúdo).
G2 — Emprega o seu corpo (xestos, movementos) para acompañar un ritmo musical sinxelo.
G3 — Xustifica, inventando un xesto ou unha pequena secuencia propia, como expresa unha emoción ao ritmo da música.
CA2.7Táboa de indicadorescognitivo20 %
Adaptar os distintos usos comunicativos da corporalidade e as súas manifestacións a diferentes ritmos e contextos expresivos.
Instrumento: Escala de observación durante a actividade expresiva.
Mínimo de consecución: Participa, con axuda, empregando algún xesto sinxelo, nunha actividade expresiva organizada na aula.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, que se pode comunicar algo co corpo (un xesto, un movemento) ao preparar unha actividade expresiva.
G2 — Emprega xestos e movementos sinxelos para participar na actividade expresiva organizada na aula.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou amosándoo, que xesto escolleu para comunicar unha idea sinxela.
CA5.2Táboa de indicadorescognitivo20 %
Participar activamente en xogos e noutras manifestacións artístico-expresivas de carácter cultural propias da contorna, valorando o seu compoñente lúdico-festivo e gozando da súa posta en práctica.
Instrumento: Escala de observación da participación e do gozo na posta en práctica.
Mínimo de consecución: Participa cun xogo ou baile popular de Galicia e recoñece que forma parte da nosa cultura.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algún xogo ou baile popular da súa contorna (a muiñeira, o pano ou outro xogo tradicional galego).
G2 — Emprega as normas sinxelas dese xogo ou baile e goza participando activamente nel.
G3 — Xustifica, de palabra ou cun debuxo, por que ese xogo ou baile é especial para a súa terra, ou propón compartir un que coñeza da súa familia.
CA2.6Táboa de indicadorescognitivo20 %
Participar activamente en xogos e noutras manifestacións artístico-expresivas de carácter cultural propias da contorna, valorando o seu compoñente lúdico-festivo e gozando da súa posta en práctica.
Instrumento: Escala de observación da participación organizada en xogos culturais.
Mínimo de consecución: Participa, con axuda, na organización dun xogo ou manifestación cultural da contorna.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algún xogo ou manifestación cultural propia da contorna que se organiza na aula.
G2 — Emprega o seu turno e as normas de organización para participar activamente nese xogo ou manifestación cultural.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou de palabra, que parte da actividade cultural lle gustou máis.
CA4.2Táboa de indicadoresactitudinal15 %
Identificar as emocións que se producen durante o xogo, tentando xestionalas e gozando da actividade física.
Instrumento: Diana de autoavaliación emocional (observación directa).
Mínimo de consecución: Identifica unha emoción intensa durante o xogo e, coa axuda dun sinal ou do mestre, consegue acougar para seguir participando.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, cando se lle pregunta, como se sente durante o xogo (alegría, rabia, medo).
G2 — Xestiona con axuda dun sinal ou do mestre a súa emoción intensa e volve gozar da actividade.
G3 — Regula con autonomía a súa emoción no xogo empregando unha estratexia sinxela (respirar, contar) para seguir xogando.
UD9 · Lanzo, boto e recibo3º trim · 6 sesións · peso 9 %
CA2.5Táboa de indicadorescognitivo30 %
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Escala de observación durante os xogos de activación e volta á calma.
Mínimo de consecución: Diferencia, con axuda, un movemento rápido dun amodo durante o quecemento.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, se un movemento no quecemento é rápido ou amodo, forte ou suave.
G2 — Emprega eses compoñentes (velocidade, intensidade) para axustar o seu esforzo durante a activación e a volta á calma.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, por que o quecemento é máis intenso ca a volta á calma.
CA6.3Táboa de indicadorescognitivo25 %
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) en distintos espazos de xogo.
Mínimo de consecución: Axusta, con axuda, o seu movemento (rápido ou amodo) ao espazo onde xoga.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, se un espazo lle permite moverse rápido ou amodo, e axústase a el.
G2 — Emprega o seu movemento (rápido/amodo, forte/suave) axustándose ao espazo natural ou urbano dispoñible.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, como cambiou o seu movemento segundo o espazo onde estaba a xogar.
CA2.4Táboa de indicadorescognitivo25 %
Adoptar decisións en contextos de práctica motriz de maneira axustada segundo as circunstancias.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) ao organizar o material e o espazo de xogo.
Mínimo de consecución: Escolle, con axuda, un material ou un espazo axeitado para unha actividade sinxela.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, que hai que escoller algo (o material, o espazo, o xeito de xogar) antes de comezar unha actividade.
G2 — Emprega decisións axeitadas ao organizar unha actividade sinxela (escoller o material ou o lugar) segundo o que se propón.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, por que escolleu ese material ou ese espazo para xogar.
CA1.2Táboa de indicadorescognitivo20 %
Explorar as posibilidades da propia motricidade a través do xogo, aplicando en distintas situacións cotiás medidas básicas de coidado da saúde persoal a través da hixiene corporal e da educación postural.
Instrumento: Escala de observación durante a sesión, con apoio de diálogo dirixido sobre hixiene e postura.
Mínimo de consecución: Aplica, con axuda, algún hábito sinxelo de hixiene ou de postura despois de xogar.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio visual, algún hábito de hixiene tras xogar (lavar as mans, beber auga) e algunha postura correcta (sentar dereito).
G2 — Emprega, nos xogos da aula, algún hábito de hixiene e unha postura coidada cando o mestre llo lembra.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou exemplo, por que convén coidar a hixiene e a postura despois de moverse.
UD10 · Saltamos e xiramos3º trim · 6 sesións · peso 9 %
CA6.3Táboa de indicadorescognitivo30 %
Descubrir, recoñecer e empregar os compoñentes cualitativos e cuantitativos da motricidade de maneira lúdica e integrada en diferentes situacións e contextos, mellorando progresivamente o seu control e o seu dominio corporal.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) en distintos espazos de xogo.
Mínimo de consecución: Axusta, con axuda, o seu movemento (rápido ou amodo) ao espazo onde xoga.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, se un espazo lle permite moverse rápido ou amodo, e axústase a el.
G2 — Emprega o seu movemento (rápido/amodo, forte/suave) axustándose ao espazo natural ou urbano dispoñible.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, como cambiou o seu movemento segundo o espazo onde estaba a xogar.
CA3.1Táboa de indicadorescognitivo25 %
Identificar os desprazamentos activos como práctica saudable, coñecendo os seus beneficios físicos para o establecemento dun estilo de vida activo.
Instrumento: Escala de observación (observación directa) en circuítos e percorridos.
Mínimo de consecución: Emprega, con axuda, algunha forma de desprazamento (andar, correr, saltar) para superar un percorrido sinxelo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, distintas formas de desprazarse (andar, correr, saltar, reptar) para resolver un percorrido sinxelo.
G2 — Emprega a forma de desprazamento máis axeitada para superar un obstáculo ou percorrido proposto.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou co corpo, por que escolleu ese xeito de desprazarse para resolver o reto.
CA1.4Táboa de indicadorescognitivo25 %
Recoñecer a importancia de desenvolver proxectos motores de carácter individual, cooperativo ou colaborativo, valorando a súa consecución a partir dunha análise dos resultados obtidos.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) durante pequenos retos motores individuais e de grupo.
Mínimo de consecución: Recoñece un reto motor sinxelo e di, coa axuda do mestre, se o conseguiu.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, un pequeno reto motor propio ou de grupo (chegar a unha meta, completar un percorrido).
G2 — Emprega o esforzo necesario para levar adiante o reto motor proposto e di se o conseguiu ao rematar.
G3 — Xustifica, cun debuxo ou de palabra, como lle foi no reto e que faría para mellorar.
CA6.2Táboa de indicadorescognitivo20 %
Adoptar decisións en contextos de práctica motriz de maneira axustada segundo as circunstancias.
Instrumento: Escala de observación (observación directa durante o xogo).
Mínimo de consecución: Toma, con axuda, unha decisión sinxela cando cambia algo no espazo ou nos compañeiros.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algún cambio na actividade (o espazo, o material, os compañeiros) que require unha decisión.
G2 — Emprega unha decisión axeitada cando cambia algo do espazo, do material ou dos compañeiros na actividade.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, por que tomou esa decisión cando cambiou a situación.
Participar nas prácticas motrices cotiás, comezando a desenvolver habilidades sociais de acollida, inclusión, axuda e cooperación; iniciándose na resolución de conflitos persoais mediante o diálogo e mostrando un compromiso activo fronte ás actuacións discriminatorias e de violencia.
Instrumento: Rexistro anecdótico de habilidades sociais e resolución de conflitos (observación directa).
Mínimo de consecución: Coopera, con apoio, cos compañeiros e comeza a resolver un desacordo mediante o diálogo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, cando se lle indica, condutas de axuda e condutas que molestan ou exclúen no xogo.
G2 — Xestiona con apoio do mestre a cooperación cos compañeiros e acepta resolver un desacordo falando.
G3 — Regula con autonomía condutas de acollida e axuda, resolve un conflito sinxelo dialogando e amosa rexeitamento ante condutas discriminatorias ou de violencia.
CA4.1Táboa de indicadoresactitudinal20 %
Coñecer os valores positivos que fomenta a práctica motriz compartida recoñecendo, vivenciando e gozando os seus beneficios en contextos variados e inclusivos e respectando a todos os participantes independentemente das súas características individuais.
Instrumento: Escala de observación de actitudes inclusivas (observación directa).
Mínimo de consecución: Participa en xogos compartidos incluíndo, con apoio, a compañeiros e compañeiras sen excluír a ninguén.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, con apoio, algo positivo de xogar coas demais persoas (paseino ben, axudámonos).
G2 — Xestiona con apoio a súa participación en xogos compartidos, incluíndo aos compañeiros e compañeiras sen deixar a ninguén fóra.
G3 — Regula con autonomía o seu comportamento no xogo en equipo e amosa actitudes inclusivas cara a todas as persoas.
CA4.2Táboa de indicadoresactitudinal20 %
Identificar as emocións que se producen durante o xogo, tentando xestionalas e gozando da actividade física.
Instrumento: Diana de autoavaliación emocional (observación directa).
Mínimo de consecución: Identifica unha emoción intensa durante o xogo e, coa axuda dun sinal ou do mestre, consegue acougar para seguir participando.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, cando se lle pregunta, como se sente durante o xogo (alegría, rabia, medo).
G2 — Xestiona con axuda dun sinal ou do mestre a súa emoción intensa e volve gozar da actividade.
G3 — Regula con autonomía a súa emoción no xogo empregando unha estratexia sinxela (respirar, contar) para seguir xogando.
CA4.3Táboa de indicadoresactitudinal20 %
Respectar as normas consensuadas, así como as regras de xogo, e actuar desde os parámetros da deportividade, aceptando as características e os niveis dos participantes.
Instrumento: Lista de cotexo de respecto ás regras e deportividade (observación directa).
Mínimo de consecución: Cumpre, con axuda, as regras do xogo e acepta xogar con compañeiros de distintos niveis.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, cando se lle lembra, as normas e regras básicas do xogo.
G2 — Xestiona con apoio o cumprimento das regras e acepta xogar con compañeiros de distintos niveis.
G3 — Regula con autonomía o cumprimento das regras sen que llo lembren e actúa con deportividade ao gañar ou perder.
CA4.5Proba escritacognitivo15 %
Coñecer e valorar os logros de distintos referentes do deporte de ambos os xéneros, recoñecendo o esforzo, a dedicación e os sacrificios requiridos para alcanzar os devanditos éxitos.
Instrumento: Proba oral/gráfica: breve exposición de palabra ou cun debuxo sobre un referente do deporte.
Mínimo de consecución: Nomea un referente do deporte e recoñece que precisou esforzo para acadar o seu logro.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio visual, algún referente do deporte feminino e masculino.
G2 — Emprega o exemplo dun referente deportivo para relacionar o seu logro co esforzo e a dedicación.
G3 — Xustifica, cun exemplo propio, por que ese referente conseguiu o seu éxito, valorando o esforzo de mulleres e homes por igual.
UD12 · Xogos de aquí: patio e natureza3º trim · 5 sesións · peso 7 %
CA5.2Táboa de indicadorescognitivo25 %
Participar activamente en xogos e noutras manifestacións artístico-expresivas de carácter cultural propias da contorna, valorando o seu compoñente lúdico-festivo e gozando da súa posta en práctica.
Instrumento: Escala de observación da participación e do gozo na posta en práctica.
Mínimo de consecución: Participa cun xogo ou baile popular de Galicia e recoñece que forma parte da nosa cultura.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algún xogo ou baile popular da súa contorna (a muiñeira, o pano ou outro xogo tradicional galego).
G2 — Emprega as normas sinxelas dese xogo ou baile e goza participando activamente nel.
G3 — Xustifica, de palabra ou cun debuxo, por que ese xogo ou baile é especial para a súa terra, ou propón compartir un que coñeza da súa familia.
CA6.4Táboa de indicadoresactitudinal25 %
Gozar de forma segura da contorna natural e urbana, coñecendo os usos que nos achega a nivel motriz e adoptando actitudes de respecto, coidado e conservación cara a eles durante o desenvolvemento de distintas prácticas lúdico-recreativas en distinto contextos.
Instrumento: Diana de autoavaliación (observación directa en saídas e prácticas ao aire libre).
Mínimo de consecución: Goza, con apoio, de forma segura da contorna natural ou urbana e respecta algunha norma básica de coidado.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, con apoio, algunha norma de seguridade e de respecto para gozar da contorna natural e urbana (camiñar como peón, non tirar lixo).
G2 — Xestiona con apoio a súa participación segura nas prácticas lúdico-recreativas ao aire libre, coidando e respectando a contorna.
G3 — Regula con autonomía o seu comportamento na contorna natural e urbana e propón unha acción para gozar dela con seguridade e coidado.
CA2.8Táboa de indicadorescognitivo20 %
Participar en actividades lúdico-recreativas de forma segura nas contornas natural e urbana, coñecendo os usos que nos achegan a nivel motriz e adoptando actitudes de respecto, coidado e conservación das devanditas contornas.
Instrumento: Lista de cotexo (observación directa) durante saídas e xogos na contorna.
Mínimo de consecución: Participa, con apoio, de forma segura nunha actividade ao aire libre e respecta algunha norma de coidado do espazo.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algunha norma de seguridade para xogar na contorna natural ou urbana (agardar sinais, non afastarse).
G2 — Emprega, nas saídas e xogos ao aire libre, normas sinxelas de seguridade e coidado do espazo.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, por que hai que coidar e respectar a contorna onde xogamos.
CA6.1Táboa de indicadorescognitivo15 %
Coñecer os valores positivos que fomenta a práctica motriz compartida recoñecendo, vivenciando e gozando os seus beneficios en contextos variados e inclusivos e respectando a todos os participantes independentemente das súas características individuais.
Instrumento: Escala de observación do coidado compartido de espazos e material.
Mínimo de consecución: Recoñece, con axuda, que hai que respectar os espazos e o material compartido coa contorna e cos compañeiros.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Identifica, con apoio, algún valor de compartir os espazos e o material coa contorna e cos compañeiros.
G2 — Emprega ese valor cando comparte o material e os espazos coa contorna nunha actividade ao aire libre.
G3 — Xustifica, cun exemplo ou de palabra, por que é bo coidar e compartir os espazos e o material entre todos.
CA4.6Táboa de indicadoresactitudinal15 %
Participar en actividades lúdico-recreativas de forma segura na contorna natural e urbana, coñecendo os usos que nos achegan a nivel motriz e adoptando actitudes de respecto, coidado e conservación das devanditas contornas.
Instrumento: Escala de observación de seguridade e respecto á contorna (observación directa).
Mínimo de consecución: Amosa, con apoio, actitudes de respecto e coidado cara á contorna natural ou urbana durante unha actividade ao aire libre.
Graduación G1 · G2 · G3 (adaptación de aula, sen carácter normativo)
G1 — Recoñece, cando se lle pregunta, algunha norma básica de seguridade para xogar na contorna natural ou urbana.
G2 — Xestiona con apoio a súa participación segura nas actividades ao aire libre e, cando se lle lembra, coida o espazo.
G3 — Regula con autonomía o seu comportamento seguro na contorna e amosa actitudes de respecto e conservación.
4 · Metodoloxía
4.1 · Concrecións metodolóxicas
A metodoloxía é global, lúdica e vivencial: cada UD articúlase arredor de xogos e retos motores nos que os contidos aparecen integrados, evitando o traballo analítico impropio dos 6 anos. Empréganse principalmente a instrución directa suave (rutinas e seguridade), o descubrimento guiado e a resolución de problemas motores sinxelos, xunto co xogo cooperativo como marco social preferente.
Estrutura de sesión: [PENDENTE: confirmar o modelo de sesión do novo centro]. Como base de partida proponse: momento de encontro e activación (rutinas de entrada, xogo de activación), parte principal (xogos e retos da UD), e volta á calma con peche consciente (relaxación/respiración, semáforo de saída e recollida de material).
Agrupamentos: individuais, parellas e pequenos grupos heteroxéneos e rotatorios; gran grupo nos xogos colectivos. Coidarase a acollida e a inclusión de todo o alumnado con independencia das súas características.
Espazos: [PENDENTE: instalacións reais do centro] — pavillón/ximnasio, patio exterior e contorna próxima na UD12.
4.2 · Materiais e recursos didácticos
Lista provisional á espera de inventariar o material real do centro:
Material de EF: pelotas de distintos tamaños e texturas, aros, cordas, picas, conos, ladrillos, bancos suecos, colchonetas, espaldeiras (se as hai), panos, saquiños, zancos de man.
Material impreso e visual: fichas de apoio visual (pictogramas de rutinas e emocións), dianas de autoavaliación, follas de rexistro do mestre.
Material dixital do docente: altofalante para actividades rítmicas, aplicación de rexistro de observación.
Material reciclado e da contorna: material autoconstruído para xogos populares (chapas, petancas adaptadas...).
Respectaranse os dereitos de autoría dos recursos empregados e a normativa de protección de datos nas imaxes e rexistros do alumnado.
5 · Avaliación
5.1 · Avaliación inicial
A avaliación inicial non persegue cualificar: busca información para adecuar o ensino ao punto de partida real do grupo.
Que información se busca: desenvolvemento motor xeral (desprazamentos, saltos, manexo de obxectos), lateralidade espontánea, autonomía nas rutinas (vestimenta, hixiene), relación cos iguais e resposta ás normas.
Técnicas: análise dos informes finais de Educación Infantil e da información do titor ou titora; observación sistemática das primeiras sesións (rexistro anecdótico e lista de cotexo inicial); conversas co alumnado.
Momentos: primeiras dúas semanas do curso, coincidindo coa UD1 de acollida.
Incorporacións tardías: ao alumnado que se incorpore unha vez iniciado o curso aplicaráselle o mesmo protocolo (revisión de informes + observación das súas primeiras sesións) e compartirase a información co equipo docente.
5.2 · Criterios de cualificación e recuperación
O sistema de cualificación traslada á linguaxe legal de PROENS o marco de avaliación funcional do docente: observación sistemática como instrumento principal, criterios compartidos co alumnado en linguaxe infantil, retroalimentación antes que nota e rexistro mínimo viable (2-3 alumnos observados por sesión, en rotación).
Instrumentos: aproximadamente o 85 % das evidencias recóllense por observación sistemática (listas de cotexo, escalas de observación 1-4, dianas de autoavaliación, rexistro anecdótico — categoría PROENS: táboa de indicadores) e o 15 % restante por probas orais ou gráficas sinxelas (categoría PROENS: proba escrita), reservadas aos criterios cuxo verbo o pide (identificar, coñecer).
Escala dos ítems de observación (día a día): 1 Aínda non · 2 Con axuda · 3 Case sempre · 4 Sempre só/soa.
Valoración de cada criterio ao peche da UD (semáforo): Non adquirido · En proceso · Adquirido. O mínimo de consecución sitúase na fronteira entre 'En proceso' e 'Adquirido'.
Tradución a cualificación: cada nivel de desempeño leva un coeficiente interno (0,25 · 0,50 · 0,75 · 1,00); a achega de cada criterio = peso do criterio na UD × coeficiente; a nota da UD é a suma das achegas.
Nota de cada avaliación e nota final: media ponderada das UD segundo os pesos do apartado 3. En 1º ciclo a cualificación exprésase en termos cualitativos (IN · SU · BE · NT · SB).
Redondeo: á unidade máis próxima, unha única vez, no cálculo da nota de cada avaliación (nunca ítem a ítem).
Grao mínimo de consecución para superar a área: acadar o mínimo na maioría dos criterios traballados e, en particular, nos vinculados á participación activa, á convivencia no xogo e ao coidado dun mesmo (hixiene e seguridade).
Non asistencia a unha sesión con avaliación prevista ou tarefa non presentada: a evidencia recóllese na seguinte sesión dispoñible mediante o mesmo instrumento; ningunha ausencia xustificada penaliza a cualificación.
A asistencia e o comportamento non puntúan na cualificación (xestiónanse desde as NOF e o plan de convivencia); non hai criterios excluíntes nin puntos por riba da nota máxima.
Recuperación
A recuperación é continua e integrada: cando un alumno ou alumna non acada o mínimo dun criterio, ese criterio volve traballarse e observarse nas UD seguintes (os criterios repítense en varias UD) ou nunha tarefa específica deseñada para o efecto. A nova valoración substitúe a anterior a todos os efectos: non se promedia co resultado previo e pode acadar a cualificación máxima. Os momentos de recuperación distribúense ao longo de todo o curso, non só ao final.
6 · Medidas de atención á diversidade
Medidas ordinarias: adaptación de tempos, espazos e material (móbiles máis grandes ou lentos, distancias reducidas); tarefas multinivel deseñadas desde a graduación G1-G2-G3 de cada criterio, de modo que todo o alumnado participa da mesma actividade con niveis de reto distintos; apoio visual (pictogramas de rutinas e emocións) e modelaxe entre iguais; reforzo positivo sistemático.
Medidas extraordinarias: de habelas no grupo [PENDENTE: datos reais do grupo], coordinación co departamento de orientación e co profesorado PT/AL para as adaptacións que cumpran, incluída a adaptación de instrumentos de avaliación.
Estratexias DUA: múltiples formas de representación (consigna oral + xesto + apoio visual), de acción e expresión (as evidencias poden ser motrices, orais ou gráficas — nunca condicionadas pola lectoescritura, aínda en consolidación en 1º) e de implicación (eleccións dentro das tarefas, roles rotatorios, celebración do progreso propio).
Atención educativa virtual: en caso de ausencia prolongada xustificada, facilitaranse á familia propostas de actividade física adaptadas ao fogar a través da canle oficial do centro.
7 · Elementos transversais e actividades complementarias
7.1 · Elementos transversais
Aplicados desde a práctica motriz: educación para a saúde (hixiene, postura, hidratación e actividade física diaria, presentes en todas as sesións); convivencia e igualdade de xénero (agrupamentos mixtos e rotatorios, xogos e referentes deportivos de ambos os xéneros, identificación de condutas contrarias á convivencia); educación emocional (recoñecemento e verbalización das emocións do xogo); cultura galega (xogos e bailes populares e tradicionais, lingua galega como lingua vehicular da área); educación viaria e sustentabilidade (mobilidade activa e segura, coidado da contorna na UD12); comunicación (asembleas breves de inicio e peche de sesión).
7.2 · Actividades complementarias
PROPOSTA a axustar ao plan anual do novo centro e ás súas efemérides:
Saída á contorna próxima para xogos na natureza (vinculada á UD12, 3º trimestre).
Xornada de xogos populares galegos, aberta á participación das familias (Entroido ou Letras Galegas).
Participación nas actividades físico-deportivas que organice o centro (Día da Paz, festival de fin de curso...).
8 · Avaliación do proceso de ensino e da práctica docente
8.1 · Indicadores de logro
As tarefas propostas resultaron axustadas ao momento evolutivo do grupo (participación alta, frustración baixa).
A estrutura de sesión e os tempos reais de práctica motriz foron adecuados (mínimo 60 % do tempo de sesión en movemento).
As rutinas (entrada, material, volta á calma) funcionaron con autonomía crecente ao longo do curso.
A resposta á diversidade foi eficaz: todo o alumnado participou de todas as actividades con reto axustado.
O clima de aula foi seguro e positivo: os conflitos resolvéronse mediante o diálogo e diminuíron ao longo do curso.
O rexistro de observación rotatorio permitiu ter evidencias de todo o alumnado en cada UD.
A retroalimentación chegou ao alumnado durante as UD (pista + refacer), non só na cualificación final.
8.2 · Seguimento e avaliación da programación
O seguimento periódico da programación realizarase a través do seguimento de PROENS ao peche de cada UD (sesións impartidas, criterios avaliados, desviacións e reaxustes) e nas sesións de avaliación trimestrais. Ao final do curso farase unha avaliación global cos indicadores do punto 8.1, o contraste entre a temporización prevista e a real, e a análise dos resultados por criterio, da que sairán as propostas de mellora para o curso 2027/2028.
Pendente de completar cos datos reais do centro:
Características socioeconómicas e culturais da contorna do centro
Instalacións dispoñibles para EF (pavillón, patio cuberto, pistas exteriores...)
Material dispoñible no departamento/almacén de EF
Características do grupo de 1º (nº de alumnos, ACNEAE, informes de Educación Infantil)
Estrutura de sesión do centro (confirmar se se mantén o modelo FI·FA·LO·VC ou se adopta outro)
Plan anual do centro: saídas, efemérides e actividades complementarias
Estimación: 2 sesións semanais × ~35 semanas lectivas. PENDENTE de axustar ao calendario escolar oficial 26-27 e ao horario definitivo do grupo.